Líbanon

Íslenska friðargæslan sendi tvo sprengjusérfræðinga frá Landhelgisgæslu Íslands og einn sjúkraflutningamann frá Slökkviliði Reykjavíkur til Líbanon árið 2007 til að aðstoða við sprengjueyðingu. Á þeim tíma var á svæðinu mikið af ósprengdum sprengjum eftir stríð sem þar geisaði árið 2006.

Verkefni íslenska friðargæsluliðsins voru afar fjölbreytt en fyrst og fremst einbeittu þeir sér að þeim hlutum sem ógna lífi fólks og hindra það í að sinna sínu daglega lífi.  Á svæðinu þar sem Íslendingarnir dvöldu voru allt að 80% af öllum byggingum eyðilagðar, aðallega eftir flugvélasprengjur og sprengikúlur og er jörðin menguð af miklu magni af klasasprengjum. Fólki stóð mest hætta af klasaprengjum.  Klasasprengjur eru einfaldar að gerð en banvænar, gat verið mjög erfitt að koma auga á þær þar sem sumar voru grafnar að hluta og aðrar  faldar í nýgróðri.    

 130170469_LHG_EOD_001_056_resize128469367-M

Geturðu séð hættuna? Klasasprengja falin í gróðri

Svipaðar aðferðir eru notaðar við að hreinsa svæði eftir klasasprengjuárás eins og við jarðsprengjuhreinsun. Þetta er nákvæmnisverk sem krefst mikillar einbeitingar og þolinmæði.  Til að byrja með rannsakar friðargæslulið svæðið, safnar saman upplýsingum, gerir kort og síðan er klasasprengjum sem ógn stendur af eytt.  Upplýsingar eru síðan sendar til UN Landmine Action Centre í Tyrus og er svæðið skráð og forgangsraðað fyrir hreinsun sem sérþjálfuð teymi sjá um. Í teymunum er oft innfætt fólk sem er þjálfað og ráðið af Sameinuðu þjóðunum eða öðrum hjálparstofnunum sem starfa í Líbanon. Á þessum tíma voru í einu teyminu  eingöngu konur. 

Verkefni íslenska friðargæsluliðsins voru margvísleg  t.d. að gera sprengikúlur, raktettur og sprengjuvörpur óvirkar og eyða þeim. Einnig fengu sprengjusérfræðingar Landhelgisgæslunnar í liðinu  þau verkefni að staðsetja og eyða flugvélasprengjum.  Íslenska friðargæsluliðið var vel þjálfað og tækjum búið fyrir slíka sérfræðivinnu.

Íslenska teymið var kallað að þorpi þar sem bæjarstjórinn lýsti áhyggjum sínum af sprengju sem var grafin í miðju þorpsins.  Hún fannst föst við klöpp á 13 metra dýpi. Þegar annar endi sprengjunnar var orðinn laus og íkveikjubúnaður sprengjunnar gerður óvirkur og fjarlægður frá henni var hægt að lyfta sprengjunni  og flytja á sprengjueyðingarsvæði.  Þorpsbúar voru mjög spenntir að sjá sprengjuna þegar hún loks kom uppá yfirborðið og voru ánægðir að vera lausir við hættuna.  Á meðan á aðgerðinni stóð fékk teymið upplýsingar um fleiri hluti sem þorpsbúum stóð ógn af, þar á meðal klasasprengjur, sprengjukúlur og tálbeitublys fyrir flugvélar.

Bomb_Marvin

Sprengjusérfræðingur á vegum Íslensku friðargæslunnar að störfum í Líbanon.  Á myndinni sést glitta í 500 kg. flugvélasprengju.

Íslensku friðargæsluliðið fór einnig á svæði í suðurhluta Líbanon þar sem þeir leituðu fyrst  að sprengjum og sáu síðan um eyðingu á þeim.  Á svæðinu voru fjögur þorp og nokkur svæði sem höfðu orðið fyrir klasasprengjuárásum. Að lokinni hreinsun svæðisins var það aftur afhent UN Mine Action Centre sem öruggt svæði fyrir fólk að búa á.  Þetta var viðamikið verk sem fól í sér mikla ábyrgð fyrir íslenska teymið en með góðri skipulagningu og öruggum aðferðum var það mögulegt.

Á meðan íslensku friðargæsluliðarnir dvöldu í Líbanon sýndu Líbanir þeim vinsemd og virðingu og vildu hjálpa liðinu á allan mögulegan hátt.  Þeir skildy vel hvaða verkefni friðargæsluliðarnir unnu, virtu það og gerðu sér grein fyrir þeirri hættu sem í verkinu felst. Frá því að stríðinu lauk hafa almennir borgarar og líbanskir hersprengjusérfræðingar lent í slysum og farist vegna ósprunginna sprengna auk slysa sem starfsmenn Sameinuðu þjóðanna hafa orðið fyrir.

Íslenska friðargæsluliðið rannsakaði margvísleg slysatilfelli sem orðið hafa í Líbanon.  Í einu dæmigerðu tilfelli hafði bóndi verið að hreinsa trjárætur úr landi sínu fyrir uppskeruplöntun.  Klasasprengja var kyrfilega föst við eina rótina en sprakk þegar hreyft var við henni.  Sem betur fer var fórnarlambið nógu langt í burtu til að hljóta ekki alvarlegan skaða af en svona tilvik lýsa vel þörfinni fyrir teymi eins og íslenska friðargæsluliðið í Líbanon.  Ekki er vitað hvenær sprengjuhreinsun lýkur endanlega í Líbanon en búast má við að henni ljúki ekki fyrr en eftir mörg ár því að þar hafa fundist a.m.k. 800 svæði sem orðið hafa fyrir klasasprengjuárás og ný svæði finnast nánast daglega. Margir verða að bíða uns búið er að gera heimahagana og nágrenni þeirra að öruggu svæði til að búa á.

Sprengjusveit Landhelgisgæslunnar




Þetta vefsvæði byggir á Eplica